Magdalena Prosińska i Łukasz Wilmann, jako pionierzy tego przedsięwzięcia, musieli zmierzyć się ze sceptycyzmem, przełamywać bariery mentalne i inspirować mieszkańców do otwierania swoich prywatnych przestrzeni dla nieznajomych. Ich zaangażowanie nie ograniczało się jedynie do organizowania wydarzeń kulturalnych – najważniejszym celem było budowanie sąsiedzkich więzi i zachęcanie do dialogu w istotnych dla miasta sprawach. Przygotowanie pierwszej, pilotażowej edycji Festiwalu Otwarte Ogrody w Podkowie Leśnej zajęło im osiem miesięcy intensywnej pracy. Byli liderami dużej społecznej zmiany, a taka rola zawsze wiąże się z naturalnymi oporami i wieloma wyzwaniami. W tym przypadku było to zadanie szczególnie wymagające – nie tylko ze względu na nowatorski charakter tego projektu, ale również jego istotę, polegającą na podejmowaniu ryzyka otwierania prywatnych przestrzeni dla szerokiej publiczności.
Na pierwszym etapie konieczna była adaptacja europejskiej idei otwartych ogrodów do polskich uwarunkowań, stworzenie odpowiedniego regulaminu, opracowanie elementów identyfikacji wizualnej oraz ustalenie zasad finansowania Programu Otwarte Ogrody. Następnie należało zaplanować organizację i logistykę całego przedsięwzięcia. Kolejnym etapem prac było rozpowszechnienie idei festiwalu i przekonanie mieszkańców do udziału zarówno w roli publiczności, jak i gospodarzy otwartych ogrodów. Wymagało to wielokrotnych wizyt w kilkudziesięciu prywatnych domach, przełamania początkowej nieufności i zachęcenia właścicieli do otwarcia swoich prywatnych przestrzeni. Udało się to dzięki determinacji organizatorów oraz otwartości podkowiańskiej społeczności na nowe inicjatywy. Wielu uczestników pierwszych edycji festiwalu chętnie otwiera swoje ogrody do dziś.
Istotnym elementem tamtego pierwszego przedsięwzięcia było także pozyskanie wsparcia wpływowych instytucji publicznych. Ich doświadczenie organizacyjne i autorytet stanowiły cenną pomoc w rozwijaniu formuły programu i pierwszego festiwalu. W gronie partnerów znaleźli się m.in. program Europejskie Dni Dziedzictwa, Urząd Miasta Podkowa Leśna, Stowarzyszenie Związek Podkowian oraz wielu zasłużonych mieszkańców Podkowy Leśnej.
Program pierwszej edycji Festiwalu Otwarte Ogrody obejmował m.in. konferencję z udziałem polskich i zagranicznych ekspertów z dziedziny planowania przestrzennego, rewitalizacji miast oraz ochrony zabytków i miejskiej zieleni. Do Podkowy Leśnej przybyli specjaliści z Hellerau, Nowego Jorku i Krakowa – Misia Leonard, Katrin Schulze, Danuta Glondys i Krzysztof Skalski. Warsztaty z ich udziałem koncentrowały się na zagadnieniach związanych z rewitalizacją zabytkowej Willi Jókawa i Parku Miejskiego oraz opracowaniem Systemu Informacji Miejskiej.
Finansowanie pierwszego festiwalowego projektu w 75% pochodziło ze źródeł zewnętrznych. Środki na jego realizację, głównie granty, pozostały w dyspozycji Urzędu Miasta Podkowa Leśna również w kolejnych latach. Dodatkowe wsparcie zapewnili sponsorzy i darczyńcy. Budżet festiwalowego projektu przeznaczono na działania organizacyjne, promocyjne i logistyczne związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem festiwalu.
Festiwal Otwarte Ogrody szybko zyskał popularność przyciągając coraz więcej uczestników i inspirując kolejne miejscowości do włączenia się w tą inicjatywę. Wydarzenie rozwinęło się na skalę ogólnopolską. Na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat do festiwalu dołączyło kilkanaście nowych miejscowości, między innymi Zalesie Dolne, Komorów, Józefów, Warszawa (dzielnice Sadyba i Włochy), Konstancin-Jeziorna oraz Nałęczów. Każda z nich wnosi do festiwalu swój unikalny charakter, dostosowując jego formułę do lokalnych tradycji i potrzeb.
Pamiątkowe fotografie ze zbiorów
Towarzystwa Przyjaciół Miasta-Ogrodu Podkowa Leśna (link)
